Müzik Telif Hakları Nedir? Besteci ve Yorumcu Payları Nasıl Hesaplanır?
Müzik dünyasına yeni adım atan birçok bağımsız sanatçı için “telif hakları” konusu karmaşık bir labirent gibi görünebilir. Ancak müziğinizden gelir elde etmek ve emeğinizi korumak için bu kuralları bilmek hayati önem taşır. Bu rehberde, bir şarkının mutfağındaki hak sahiplerini ve kazancın nasıl bölüşüldüğünü en basit haliyle inceliyoruz.
1. Müzik Telif Hakları İkiye Ayrılır
Bir şarkı yayınlandığında yasal olarak iki farklı hak doğar. Bunları bir paranın iki yüzü gibi düşünebilirsiniz:
- Eser Sahibi Hakları (Composition): Şarkının sözlerini yazan (Söz Yazarı) ve melodisini besteleyen (Besteci) kişilere aittir. Bu haklar genellikle MSG veya MESAM gibi meslek birlikleri tarafından takip edilir.
- Bağlantılı Haklar (Master): Şarkının stüdyo kaydına, yani duyduğumuz o ses dosyasına sahip olan kişilere (Yorumcu Sanatçı ve Yapımcı/Label) aittir. Disturkey üzerinden elde ettiğiniz dijital gelirlerin büyük bir kısmı bu “Master” haklarından gelir.
2. Kim, Ne Kadar Pay Alır?
Bir şarkı Spotify veya Apple Music gibi platformlarda dinlendiğinde, ortaya çıkan gelir genellikle şu üç grup arasında paylaştırılır:
A. Besteci ve Söz Yazarı Payı (Mekanik ve Temsili Telif)
Şarkıyı siz yazdıysanız, dijital platformlar bu payı genellikle doğrudan size değil, bağlı olduğunuz meslek birliğine veya yayıncı kuruluşunuza (Publishing) iletir.
B. Yorumcu Sanatçı Payı
Şarkıyı mikrofonda söyleyen kişidir. Eğer sanatçı kendi şarkısını yayınlıyorsa, Master gelirinin sanatçı payını doğrudan alır.
C. Yapımcı / Dağıtımcı Payı (Label)
Şarkının prodüksiyon masraflarını üstlenen veya dünya çapında dağıtımını sağlayan kuruluşun payıdır. Disturkey olarak biz, bağımsız sanatçılara en yüksek yüzdeyi sunarak emeğinizin karşılığını maksimumda almanızı sağlıyoruz.
3. Paylaşımlar Nasıl Hesaplanır? (Örnek Senaryo)
Diyelim ki bir şarkı yaptınız ve bu şarkıda bir arkadaşınız size eşlik etti (Feature). Paylaşım oranlarını önceden belirlemeniz çok önemlidir.
Örnek Dağılım:
- Sanatçı A (Siz): %70
- Sanatçı B (Konuk): %30
Disturkey panelindeki “Splits (Ortak Çalışmalar)” özelliğini kullanarak bu oranları sisteme bir kez tanımlarsınız. Ay sonunda şarkı 10.000 TL kazandıysa, sistem otomatik olarak 7.000 TL’yi sizin hesabınıza, 3.000 TL’yi ise arkadaşınızın hesabına aktarır. Böylece manuel hesaplamalarla ve ödeme takibiyle uğraşmazsınız.
4. Telif Haklarınızı Korumak İçin 3 Tavsiye
- Eserinizi Tescilleyin: Şarkınızı yayınlamadan önce dijital parmak izinin oluşması için Disturkey üzerinden dağıtıma gönderin.
- Sözleşme Yapın: Başka bir prodüktör veya söz yazarı ile çalış
Yorum gönder